Wel of geen gezag?
In Nederland hebben de meeste ouders gezag over hun kind. Wanneer jullie getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben, wordt het gezag automatisch (bij wet) geregeld.
Voor samenwoners geldt dit vanaf 1 januari 2023 ook, mits de vader het kind heeft erkend. Tot 1 januari 2023 moesten de samenwonende ouders namelijk, naast de erkenning, apart het gezag aanvragen.
Hebben jullie dat nog niet gedaan? Dan is dat eenvoudig via internet te regelen bij de Rechtbank. Bij goedkeuring wordt hiervan een aantekening gemaakt in het Gezagsregister.
Toekenning door de rechter
De rechter zal het verzoek tot gezag in vrijwel alle gevallen goedkeuren. Het wordt namelijk als wenselijk gezien dat beide ouders het gezag hebben over de kinderen. Dat is namelijk beter voor het welzijn van kinderen.
Alleen in uitzonderlijke gevallen kan een rechter dit verzoek tot gezag afwijzen. Er moet dan sprake zijn dat het kind ‘klem of verloren’ dreigt te raken tussen beide ouders.
Gezag beide ouders
In het geval dat jullie beiden gezag hebben, dan hebben jullie evenveel rechten en plichten als het om de kinderen gaat. Dit houdt in dat jullie beiden mogen beslissen over de zorg en opvoeding van de kinderen. En dat belangrijke beslissingen (zoals over school of medische beslissingen) altijd in overleg genomen moeten worden.
Samen beslissen
Er is geen wet die bepaalt of kinderen bij hun vader of moeder moeten wonen. Als er sprake is van gezamenlijk gezag beslissen de ouders dat samen. Hoe zorgden jullie samen voor de kinderen tijdens de samenleving, dit wordt ook wel geduid als hoe was jullie ‘family life’? En wat verandert er in jullie persoonlijke (werk) situatie.
Afspraken in belang van de kinderen
Vaak bespreken we aan tafel een soepele overgang voor de kinderen, een situatie dus die aansluit op wat de kinderen gewend waren en wat past bij jullie nieuwe situatie. Ook de rechter zal hier op deze wijze naar kijken. Aan de mediationtafel bepalen jullie samen wat het beste past.
Vaak maken ouders een vaste passende afspraak, maar ook komt het voor dat een zogenaamde opbouwschema beter is. Deze afspraken worden vastgelegd in het Ouderschapsplan.
Geen gezag beide ouders
Alleen in uitzonderlijke gevallen kan een rechter het recht op omgang met een kind onthouden of ontnemen. Bijvoorbeeld wanneer het kind in gevaar is bij één van de ouders of wanneer de ontwikkeling van het kind daar geschaad wordt.
Ongeschikt of kind weigert
Ook kan een rechter dit bepalen wanneer de ouder ongeschikt blijkt voor een omgangsregeling of wanneer een kind zelf de omgang weigert. Een kind moet dan wel 12 jaar of ouder zijn om dit aan te mogen geven.
Bij deze procedures zijn vaak meerdere instanties betrokken en volgt er een uitspraak van de rechter.
Niets geregeld, dan geen gezamenlijk gezag
Is er geen sprake van gezamenlijk ouderlijk gezag omdat dit door jullie samen simpelweg niet eerder is geregeld? Dan mag de ouder (meestal de moeder) die het gezag heeft, beslissen waar de kinderen gaan wonen.
Het is overigens wettelijk bepaald dat de ouder met het ouderlijk gezag altijd de band met de andere (juridische) ouder moet bevorderen. Ook heeft de ouder zonder ouderlijk gezag recht op een omgangsregeling en een onderhoudsplicht. Hij of zij mag dus de kinderen blijven zien en de moeder kan om kinderalimentatie vragen.
Een enkele keer vragen ouders ons om in deze situatie de afspraken in een ouderschapsplan vast te leggen. Vaak zien we dat in de loop van de gesprekken de ouders alsnog kiezen voor het aanvragen van gezag voor de vader.
“Samen zoeken naar passend contact”
Online keuzehulp
Weet je niet waar je moet beginnen? Beantwoord een aantal korte vragen. Je krijgt direct een indicatie van het traject en de bemiddelaar in jullie regio. Zonder gegevens achter te laten.
Wil je liever je vragen rechtstreeks met iemand bespreken?
Eerste gesprek is kosteloos & vrijblijvend.
