De ontwikkelingsfase van een puber in notendop
De hersenen van kinderen in de puberleeftijd (10-20 jaar) ontwikkelen zich in rap tempo. Ze ontwikkelen een eigen smaak, een eigen mening en eigen voorkeuren. Dat uit zich in kleding stijl, haardracht, eigen taal en muziekstijl.
De “ik”
De “ik” ontwikkelt zich en dat gaat vaak gepaard met grenzen opzoeken en uitproberen, sowieso met nieuwe dingen opzoeken en uitproberen.
Vanzelfsprekend gaat dit gepaard met vallen en opstaan. De hormonen zorgen daarnaast voor onrust in het lijf en onrust in het gedrag. Hun lichaam verandert, verliefdheid en seksualiteit ontwikkelen zich.
Loskomen van de ouders
Een kind in puberleeftijd is op zoek naar zichzelf, in dat proces komt het kind los van (de invloed van) ouders. Mede door al deze zaken laten kinderen in deze leeftijdsfase pubergedrag zien.
Alle grenzen richting ouders worden op de proef gesteld en opgerekt, dat levert vaak discussies en ruzies op.
Het is tussen kinderen en ouders een proces van losmaken en loslaten. Voor kinderen in deze leeftijdsfase is hun leven met alles dat hierbij komt kijken qua ontwikkeling en zichzelf ontdekken overweldigend.
Alles is anders
Als in deze complexe fase een puber te maken heeft met de scheiding van ouders en bovendien in een samengesteld gezin terechtkomt levert dat vele uitdagingen en belemmeringen op.
De kans dat er een conflict ontstaat tussen een van de ouders en het kind is groot als het kind zich overweldigd voelt door de situatie van het samengestelde gezin.
Het als puber in contact komen met andere gewoonten, afspraken, regels en waarden van een nieuwe partner van ouders is lastig en als het kind dan ook veranderingen bij de eigen ouder opmerkt maakt dat de situatie extra complex voor het kind.
De veroorzaakster van alle ellende
Laatst sprak ik een meisje van 13 jaar die samen met haar jongere broertje in het nieuwe samengestelde gezin van haar vader woont.
De nieuwe partner van haar vader ziet ze, begrijpelijk, als de indringster en veroorzaakster van alle ellende. Ze voelt zich door haar vader niet gezien en gehoord en ze vindt het super moeilijk dat haar vader en zijn vriendin verliefd gedrag laten zien, aan elkaar zitten en lieve woordjes tegen elkaar zeggen.
Op zich vertelde ze dat ze de vriendin van haar vader helemaal niet onaardig vindt. Alleen de confrontatie met de verliefdheid trekt ze niet.
Hierover kunnen praten, zich ongenuanceerd uitlaten over haar ergernissen heeft haar enorm opgelucht vertelde ze mij. Ik heb geluisterd, haar laten praten, wat vragen gesteld, meer niet.
Loyaliteit
En daarnaast hebben veel kinderen in een dergelijke situatie last van loyaliteitsissues richting de andere ouder. “Vind mijn moeder het lastig dat mijn vader een nieuwe vriendin heeft? En wat kan ik dan doen om mijn moeder te helpen?”
Medelijden met vader
Toen ik een meisje van 15 jaar sprak vertelde ze dat ze zich grote zorgen maakt over de nieuwe relatie van haar moeder. Ze heeft zoveel medelijden met haar vader dat ze eigenlijk het liefst elke dag bij hem is om hem te troosten. Ze wil eigenlijk liever niet meer naar haar moeder toe, terwijl de ouders co-ouderschap hebben afgesproken.
Extra lastig
Als de nieuwe partner kinderen heeft en op die manier verschillen duidelijk worden omdat er andere grenzen zijn gesteld in de opvoeding of die kinderen bijvoorbeeld geen taken hebben hoeven doen in huis heeft een puber het hier extra lastig mee.
In deze leeftijdsfase valt kinderen alles op en ze kunnen er meestal niets aan veranderen. En dat wringt, want het gevoel kan zomaar ontstaan dat de ouder met de nieuwe relatie de andere ouder volledig afvalt door de nieuwe levensstijl en gewoonten.
Zorgen maken om zijn ouders
Een paar weken geleden had ik een gesprek met een jongen van 17 jaar. Zijn moeder heeft ongeveer een jaar na de scheiding van ouders een vriend en woont met hem en zijn zoon samen.
Dit is voor deze jongen een grote verandering. Alles is anders. Andere regels en gewoonten. Hij heeft het gevoel dat alles dat zijn vader doet en vindt niet goed is. Hij maakt zich zorgen om zijn vader, hoe groot is de klap voor hem?
Hij maakt zich zorgen om zijn moeder, maakt ze wel de goede keuze? En wat als de relatie uitgaat? Kinderen zijn vaak bezig met hoe ouders zich voelen. Kinderen in deze leeftijd overzien nog meer consequenties en maken zich dan ook vaak grotere zorgen.
Alles zelf moeten oplossen
Pubers hebben vaak het gevoel en de impuls om dingen zelf op te lossen. In de puberteit worden kinderen immers steeds zelfstandiger. In gesprekken met kinderen hoor ik vaak dat pubers het gevoel hebben aan hun lot overgelaten te worden en het zelf te moeten oplossen.
Het gevoel van aan hun lot over gelaten worden
Dat is wellicht niet zo, maar het gevoel kan wel leven, want als er iets speelt met wie kan dit dan worden overlegd als een van de ouders een samengesteld gezin is gestart? Dan lijkt de ouder met een nieuwe partner helemaal bezet door de nieuwe relatie. Of door de nieuwe gezinssituatie. Dat is ook topsport!
En tegelijk kinderen in de puberleeftijd zien alles, zijn vaak op zoek naar de verschillen tussen het leven bij hun vader en het leven bij hun moeder. Dat kan leiden tot frustratie en boosheid en vanuit die emoties dingen zelf willen oplossen en geen hulp willen accepteren.
Dat is jammer, want als het meer en meer zelfstandig worden voortkomt uit een positieve drang naar meer zelfstandigheid is dit heel gezond. Komt deze drang voort uit frustratie, boosheid, zich niet gezien of gehoord voelen is dat jammer.
Luisteren naar kinderen
In een scheiding struikelen ouders vaak over hun onderlinge problemen en zijn daar bovendien superdruk mee. Daar kan ik me alles bij voorstellen. Het kan voor kinderen en ouders heel helpend zijn als ik in gesprek ga met een kind.
In zo’n gesprek stel ik vragen als waar maak je je zorgen over, hoe voel je je als je bij je vader bent en hoe bij je moeder, wat heb je nodig, waar moeten we rekening mee houden als de afspraken over jou gemaakt worden, welke ideeën heb je zelf over de toekomst. Een luisterend oor, 100% aandacht, een betrokken volwassene die oprecht geïnteresseerd is in het welzijn van het kind. Dat hebben kinderen echt nodig.
“Pubers zijn vaak op zoek naar de verschillen tussen het leven bij hun vader en bij hun moeder”
Online keuzehulp
Weet je niet waar je moet beginnen? Beantwoord een aantal korte vragen. Je krijgt direct een indicatie van het traject en de bemiddelaar in jullie regio. Zonder gegevens achter te laten.
Wil je liever je vragen rechtstreeks met iemand bespreken?
Eerste gesprek is kosteloos & vrijblijvend.
