5 fases van het rouwproces: rouw na scheiding
Vaak bestaat het rouwproces na een scheiding uit 5 fases. Die volgen elkaar niet altijd in een logische volgorde op. Daarbij komt ook nog dat jij en je ex en/of de kinderen misschien niet tegelijkertijd in dezelfde fase zitten of rouwen om hetzelfde onderwerp.
Fase 1: ontkenning
Bewust of onbewust weiger je de realiteit onder ogen te komen. De waarheid is te groot, te hard of te pijnlijk om mee te kunnen dealen op dat moment. Je begrijpt het allemaal niet, hoe kan je relatie voorbij zijn? Waarschijnlijk zoek je een rustige plek op, je hebt tijd nodig om eraan te wennen. Dit is de start van het rouwproces na een echtscheiding. Of eigenlijk tijdens de scheiding. Je hebt misschien het gevoel om nooit meer gelukkig te worden, als je de scheiding zou erkennen.
Belangrijk hierbij is dat je je gevoelens kan uiten. Dit kan soms lastig zijn bij je toekomstig ex-partner. Zoek iemand op bij wie je je verhaal kwijt kan. Aan het einde van deze fase ga je op zoek naar feiten en het waarom. Wat heb je gemist? Niet gezien? Waarom is de ander niet duidelijk geweest naar jou toe?
Fase 2: woede
Je verzet je tegen de realiteit en gaat op zoek naar de schuldige. Je bent boos, op de ander, op jezelf. Je bent eindeloos argumenten aan het zoeken om de schuldvraag te ‘bewijzen’. Je bent 24/7 aan het malen. Waarom moet jou dit overkomen? Hoe kan de ander jou zoiets aandoen? Het is een moeilijke fase in het rouwproces, die veel energie kost.
Je blijft in gedachten alles eindeloos herhalen en het beeld waarom het mis is gegaan wordt steeds groter. Het is makkelijker om boos te zijn en een schuldige aan te wijzen, dan om stil te staan bij alles wat je verliest door de scheiding.
Je partner heeft in overleg met jou een mediatoruitgezocht, het eerste gesprek staat gepland. De woede wordt vooral afgereageerd op je aanstaande ex-partner. Dit is een fase waarin je soms stappen vooruitzet en soms ook weer stappen terugzet. Je wil je niet afreageren op je partner, maar soms neemt je verdriet de overhand en maak je misschien opmerkingen die je liever niet zou willen maken.
Fase 3: onderhandelen
Vervolgens ga je proberen om deze verschrikkelijke werkelijkheid te voorkomen. Je bent ineens poeslief voor de ander, laat gedrag zien wat vroeger nooit kon of wil opeens wel in relatietherapie. Of je gaat vol in de aanval, je gaat chanteren, want als je ex dit doet, ziet de ander de kinderen nooit weer.
Of je zet je zinnen op iets wat je graag wil behalen of wilt krijgen. ‘ik wil in het huis blijven wonen, want de kinderen zijn het meeste bij mij’. Dit onderhandelen kan doorslaan in een vechtscheiding met vaak de kinderen of geld als onderwerp.
Zonder hulp blijven mensen vaak eindeloos in bovenstaande fases rondcirkelen en komen ze niet verder. Ze blijven boos en rancuneus en dit heeft een nadelig effect op de kinderen, familie, vrienden, werk, slaap en algemeen welzijn.
Jullie kunnen eventueel samen uitzoeken of er nog iets te redden valt. Als blijkt dat dat niet zo is, dan is dit een fase waarin je samen (eventueel met behulp van een mediator) het einde van jullie relatie bespreekt. Denk bijvoorbeeld aan huisvesting, wie blijft waar wonen? Welke afspraken willen jullie maken voor de kinderen? Soms lukt het al om dingen voor jezelf op een rijtje te zetten, soms blijkt het een ongelofelijke brij van wat er allemaal geregeld moet worden.
Fase 4: pijn en depressie
Als je tot het besef komt dat alle boosheid en het proberen tegen te houden van de realiteit niet werkt, komt de intense pijn, verdriet en angst. Je trekt je terug, voelt je niet begrepen, machteloos en communiceert zo weinig mogelijk. Je hebt moeite met slapen en het lukt bijna niet om überhaupt te functioneren. Het liefst zou je ergens in de rimboe zonder menselijk contact emmers vol huilen. Wat als je nooit meer gelukkig wordt na de scheiding?
De buitenwereld is onzeker en je hebt totaal geen idee wat je nu allemaal moet regelen. In deze fase is het belangrijk dat je dit bespreekt met iemand die je vertrouwt. Als je er zelf niet meer uitkomt, dan zou je kunnen kijken naar een scheidingscoach. Iemand die je helpt om alles voor jezelf weer op een rijtje te krijgen. Die naar je luistert en je tips geeft hoe je nu verder moet. Diegene kan ook helpen als het verwerken van een scheiding niet (goed) lukt.
Fase 5: acceptatie en aanvaarding
De laatste fase is de aanvaarding. Je bent je bewust van het feit dat je geen hoop meer hoeft te koesteren. Je kan bijkomen van de vorige rouwfasen en je verdriet en verlies accepteren.
De andere partner, degene die het besluit heeft genomen heeft ook een rouwproces doorlopen. Immers, diegene moet erkennen dat de relatie niet meer past en dat daar een eind aan komt. Een relatie verbreken doe je niet zomaar, zeker niet als er kinderen in het spel zijn of dat de relatie al langer duurt. Feit is wel dat de ander al veel verder in het proces is. Dit betekent dat degene die verder in het proces zit vaak tempo wil maken om de scheiding zo snel mogelijk te realiseren. Voor de andere partij is dat lastig, de ander ziet in korte tijd de wereld vergaan en moet nu over dingen gaan beslissen waar nooit aan werd gedacht.
Een goede mediator geeft daar in het scheidingsproces aandacht aan. Er is tijd nodig om de boodschap in te laten dalen bij degene die de relatiebreuk niet heeft zien aankomen. Op het moment dat de ander nu een veelvoud aan beslissingen moet nemen, kan dat ervoor zorgen dat als diegene daar spijt van krijgt. Het zijn behoorlijke beslissingen die er genomen worden. Aan mij dan ook de taak om soms te versnellen en soms te vertragen om ervoor te zorgen dat jij en je partner allebei achter de gemaakte afspraken staan en deze in de praktijk kunnen brengen.
Dit doen we als mediators door dit tijdens de gesprekken te benoemen, soms ook tijd in te lassen om na te denken. Ook is er ruimte om de emoties uit te spreken die er leven. Het heeft geen zin om deze te ontkennen, laat ze maar komen. Want dit is helpend voor het rouwproces. Ook is het belangrijk om op deze manier de relatie te beëindigen.
Word je nooit meer gelukkig na een scheiding?
Het is meestal niet zo dat je nooit meer gelukkig wordt na een scheiding. Maar, het kan een tijd duren. Misschien ga je 6 keer door alle bovenstaande fases, omdat je moet rouwen op meerdere onderwerpen. Namelijk, fysiek contact, gezin, familie en vrienden, financieel, partner/maatje en jezelf. En er is geen short cut. Je moet er doorheen en dat heeft wat tijd nodig. Gun jezelf dat.
Dus merk je dat het niet lukt om de scheiding te verwerken? Of vind je het te lang duren? Houd er rekening mee dat het proces vaak met horten en stoten gaat. En dat dit voor iedereen anders werkt. Scheiden is een rouwproces, en dat is een individueel proces. Jij en je ex-partner kunnen daar heel verschillend mee omgaan.
“Wij gaan op berenjacht”
Een rouwproces doet mij ook wel eens denken aan het liedje; “wij gaan op berenjacht.” (auteur onbekend)
In het refrein komt steeds het volgende naar voren:
Oh jee! Gras!
Lang wuivend gras.
We kunnen er niet over.
We kunnen er niet onder.
We moeten erdoor.
Oh jee! Een bos!
Een diep donker bos.
We kunnen er niet overheen.
We kunnen er niet onderdoor.
We moeten er dwars doorheen.
“Het verwerken van de scheiding kost veel tijd. Neem die tijd er ook voor.”
Online keuzehulp
Weet je niet waar je moet beginnen? Beantwoord een aantal korte vragen. Je krijgt direct een indicatie van het traject en de bemiddelaar in jullie regio. Zonder gegevens achter te laten.
Wil je liever je vragen rechtstreeks met iemand bespreken?
Eerste gesprek is kosteloos & vrijblijvend.
