Omgaan met verlies
Degene die verder is met de verwerking wil vaak sneller vooruit. De ander heeft nog meer tijd nodig. Het is voor mij dan zaak om voor de één niet te snel te gaan en voor de ander niet te langzaam.
Jullie moeten beiden leren omgaan met verlies. Het verlies van jullie samen, jullie gezin, het leven wat je had. Daarom wordt ook in de context van scheiden gesproken over rouwen. Graag vertel ik je wat meer over het verwerken van je scheiding.
Rouwcurve van Elisabeth Kübler-Ross
Om verder te kunnen met je nieuwe toekomst, is er volgens psychiater Kübler-Ross eerst rouwverwerking nodig. Met andere woorden, de scheiding zal eerst een plaats moeten krijgen en er moet enige vorm van acceptatie zijn voordat je verder kan.
Ieder mens is uniek en verwerkt de scheiding op zijn/haar manier, maar in grote lijnen kun je wel zeggen dat het verwerken van je scheiding, net als een rouwproces uit grofweg zeven fases bestaat.
Op welke volgorde deze fases doorlopen worden en hoe lang erover gedaan wordt, is per persoon verschillend. Het kan ook zijn dat er fases worden overgeslagen.
Fase 1: Shock
Of jij nu degene bent die de beslissing maakt tot scheiden of als je de scheidingsmelding krijgt, je bent eerst in shock. Ben jij degene die wil scheiden, dan is het moment dat je het definitieve besluit vaak een besef moment. Ook dan kun je in een vorm van shock zijn. Het moment dat je je realiseert dat het echt over is met je relatie.
Voor degene die te horen krijgt dat de ander wil scheiden is de shock vaak groter. Ongeacht of jullie het al eerder besproken hebben of dat de melding echt als donderslag bij heldere hemel komt. Hoe groot die shock is, is afhankelijk van het proces wat aan de scheidingsmelding vooraf is gegaan. Door eerder met elkaar in gesprek geweest te zijn geweest kan de shock kleiner zijn maar voorkomen is bijna niet mogelijk.
Fase 2: Ontkenning
In deze fase bescherm je jezelf. Ben jij degene die het besluit neemt, dan probeer je nog allerlei scenario’s in je hoofd af te spelen om een reden te vinden om het toch anders te zien. Of je wacht toch een tijd met je besluit te delen, kijken of er iets veranderd en of je het jezelf inbeeld dat je wil scheiden.
Maar krijg jij de scheidingsmelding dan kan het ook makkelijk zijn door te doen alsof er niks is gebeurd. Het leven gaat door, zeggen ze dan wel eens. Het er niet meer over hebben, gewoon naar je werk gaan, praten over koetjes en kalfjes. Als je het er niet over hebt dan is het er niet. Door “ontkenning” kan de waarheid gedoseerd binnenkomen en komt de pijn niet ineens binnen.
Fase 3: Frustratie
Tijdens de derde fase komt in het begin de boosheid naar boven. De brenger van het nieuws moet het ontgelden en gedachten als “Waarom nu?” of “Waarom ik?” komen naar boven. De schuld wordt volledig bij de ander gelegd en er wordt niet naar de eigen rol gekeken. Gedachtes als “Ik heb alles voor je gedaan en nu ga je weg” of “We hebben het zo fijn samen” komen in deze fase vaak voorbij. Door naar een schuldige te zoeken en niet naar jezelf te kijken, is het ook makkelijker het verlies en verdriet te “vergeten”. Dit kan in de gesprekken die jullie samen voeren voor grote onenigheden zorgen.
Als degene die de scheidingsmelding heeft gekregen merkt dat de boosheid of protesteren niet helpt dan gaat die persoon vaak zichzelf doelen stellen of dingen beloven. “En als ik nu stop met elke dag sporten, dan hebben we toch meer tijd samen? Blijf je dan wel nog bij me?” .
Fase 4: Depressie
Als het voorgaande allemaal niet helpt dan komt de machteloosheid naar boven. Je weet niet wat je moet doen en ziet geen positieve toekomst meer voor je. Hier voel je vaak angst, verdriet en misschien wel spijt als jij de keuze hebt gemaakt. Je trekt je terug en sluit je af voor iedereen. Je ziet de zon niet meer schijnen en hebt geen idee hoe je die wolken moet verdrijven. Maar op een gegeven moment weet je dat het zo niet langer kan.
Fase 5: Uitdaging
Vanaf deze fase ga je jouw nieuwe leven invullen en dingen proberen. Je kijkt wat er wel allemaal mogelijk is en hoe je nieuwe leven eruit zou kunnen zien. Je staat langzaam weer open voor suggesties van anderen of het maken van afspraken. Je wilt van de onduidelijkheid af en bent op zoek naar rust. Rust om je toekomst weer verder vorm te geven. Dit gaat met vallen en opstaan. De ene dag is het makkelijker dan de andere dag, maar stap voor stap ga je wel vooruit denken.
Fase 6: Zingeving/ acceptatie
Uiteindelijk ga je toch accepteren dat de situatie is zoals die is en dat je niet meer terug kunt naar je oude leven. Je beseft dat dit je nieuwe leven is en dat je er het beste van wil maken. Je wilt het zo goed mogelijk voor jezelf en je kinderen regelen. De zon komt langzaam maar steeds vaker weer tevoorschijn.
Fase 7: Integratie
In de laatste fase leef jij je nieuwe leven. Je hebt alle veranderingen in je leven ingebouwd en je hebt positieve energie om naar de toekomst te kijken. Je staat misschien wel open voor een nieuwe relatie en kijkt verder dan de dag van vandaag. De zon schijnt weer aan de horizon.
Hoe je een scheiding verwerkt is persoonlijk
Hoe je een scheiding uiteindelijk verwerkt is echt persoons-afhankelijk. Dit kan niemand vooraf zeggen en je kunt het alleen maar zelf doen. Weet wel dat als je het niet zelf kunt er verschillende mogelijkheden zijn om hulp te krijgen. Een goed netwerk met familie en vrienden om je heen helpt hierin zeker ook.
Wanneer starten met mediation?
Vaak krijg ik de vraag wanneer het goed is om aan een mediation traject te starten om de scheiding te regelen. Die vraag is niet makkelijk te beantwoorden.
Er zijn veel verschillende fases voor de verwerking van een scheiding en iedereen gaat daar anders mee om.
Wat ik wel altijd aangeef is dat het wel tijd nodig heeft. Heb je bijvoorbeeld gisteren verteld aan je partner dat je wil scheiden dan is 3 dagen later aan tafel bij een mediator zitten niet altijd handig. Laat eerst de grootste shock gaan en ga dan samen om tafel. Dat maakt het samen tot afspraken komen ook makkelijker.
“Iedereen gaat anders om met het verwerken van de scheiding”
Online keuzehulp
Weet je niet waar je moet beginnen? Beantwoord een aantal korte vragen. Je krijgt direct een indicatie van het traject en de bemiddelaar in jullie regio. Zonder gegevens achter te laten.
Wil je liever je vragen rechtstreeks met iemand bespreken?
Eerste gesprek is kosteloos & vrijblijvend.
