Pensioen en scheiden: welke opties zijn er?
Bij een scheiding verdelen jullie wat van jullie samen is. De verdeling van een pensioen kan complex zijn. Het maakt bijvoorbeeld verschil of jullie getrouwd zijn (geweest), een geregistreerd partnerschap kozen of samenwoonden. Tip: woonden jullie alleen samen? Dan is er vanuit de overheid niets geregeld. Jullie moeten zelf afspraken maken over een eventuele verdeling van het pensioen.
Zijn jullie getrouwd (geweest) of kozen jullie voor een geregistreerd partnerschap?
Dan kunnen jullie kiezen uit deze 5 opties voor het pensioen na scheiding:
- De standaardverevening;
- Verevening tegen een afwijkend percentage;
- Verevening tegen een afwijkende duur;
- Afzien van pensioenverevening;
- Conversie.
Zo zit het wettelijk: Wet verevening pensioenrechten bij scheiding
Heel belangrijk is de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (WVPS). Die wet stelt dat al het pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd standaard 50/50 verdeeld wordt. Wat betekent dat financieel, en fiscaal? De mediator kan je er meer over vertellen.
De wet is ingesteld om rekening te houden met de verdeling tussen werk en inkomsten en de rol in het huishouden en de zorg voor eventuele kinderen. Wie meer doet in het huishouden en voor de kinderen zorgt bouwt vaak minder pensioen op. De wet is bedoeld om dat verschil gelijk te trekken, in ieder geval voor de periode tijdens het huwelijk.
Hoe werkt pensioenverevening?
Benieuwd hoe het pensioen na scheiding uitpakt als je niets hebt geregeld? Er wordt standaard pensioenverevening toegepast. Beide ex-partners hebben recht op de helft van het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap werd opgebouwd. De pensioenuitvoerder zal de beide delen van het pensioen apart van elkaar uitbetalen zodra jullie de pensioengerechtigde leeftijd bereiken. Heb je het pensioen na een scheiding niet geregeld? Dan is dit de wijze waarop de verdeling wordt gemaakt.
Tip: bouwde (één van) jullie lijfrente op in plaats van een traditioneel pensioen? Er is uitruil mogelijk tussen de pensioenen van (zelfstandig) ondernemers en medewerkers in loondienst. Dat kan fiscale gevolgen hebben. De mediator kan je hierover informeren.
Verdeling pensioen na scheiding: anders dan 50/50?
Jullie mogen afwijken van de standaardverdeling, op basis van 50/50. Dat mag in beide richtingen. Jullie kunnen dus afspreken dat de één meer ouderdomspensioen ontvangt dan de ander. Of dat jullie zelfs rekening houden met opgebouwd ouderdomspensioen vóór het huwelijk of geregistreerd partnerschap.
Lukt het niet om daar afspraken over te maken? Wie het pensioen na scheiding niet heeft geregeld krijgt te maken met de standaardverdeling op basis van 50/50, vanwege de pensioenverevening op basis van de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding.
Geef de afspraken die jullie maken door aan de pensioenuitvoerder(s). Doe dat binnen 2 jaar na inschrijving van de scheiding in de registers van de burgerlijke stand.
Afkoopgrens bij pensioen voor ex-partner
De wettelijke verdeling geldt voor pensioenen die groot genoeg zijn. Er is sprake van een afkoopgrens. Kleinere pensioenen die niet boven de afkoopgrens uitkomen worden niet verdeeld. Het is wel verstandig om over de kleinere pensioenen met elkaar in gesprek te gaan.
Je mag afwijken van de wet: pensioen na scheiding
Denken jullie na over het pensioen en scheiden en willen jullie afwijken van de wet? Dat kan. Je mag afzien van elkaars ouderdomspensioen. In sommige gevallen is de toepasselijkheid van de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding al uitgesloten in de huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden, of in het echtscheidingsconvenant.
Het is zelfs mogelijk om in het convenant af te wijken van eerdere afspraken, al kan dat fiscale gevolgen hebben.
Tip: wil je afwijken van de wet? Win advies in bij een pensioenadviseur. En informeer naar de mogelijkheden bij de pensioenuitvoerder(s). Zet de nieuwe afspraken daarna op papier en communiceer die met de pensioenuitvoerders.
Gevolgen bij eerder uitkeren
Scheiden en het pensioen kunnen anders uitpakken als er sprake is van een groot leeftijdsverschil. Of als een van beiden het ouderdomspensioen eerder laat uitkeren dan bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd.
Bij vervroegd pensioen wordt namelijk ook het deel van het pensioen dat naar de ex-partner gaat eerder uitgekeerd aan de ex-partner. Dat kan fiscale gevolgen hebben voor de ex-partner. Gaan jullie bijvoorbeeld scheiden op latere leeftijd? Win daarover advies in bij een pensioenadviseur.
Conversie in plaats van verevening
Willen jullie met de verdeling van het pensioen na scheiden volledig financieel onafhankelijk van elkaar zijn? Of is er bijvoorbeeld sprake van een groot leeftijdsverschil? Dan kan conversie een interessante optie zijn.
Als jullie kiezen voor conversie wordt er 50% van het opgebouwde ouderdomspensioen tijdens het huwelijk gecombineerd met het opgebouwde nabestaandenpensioen omgezet in een apart ‘eigen’ ouderdomspensioen voor de meeverzekerde ex-partner.
Dat zorgt voor twee aparte pensioenuitkeringen, uitgekeerd op het moment dat de beide partners individueel de pensioengerechtigde leeftijd bereiken. Het voorkomt dat beide delen van het verevende pensioen tegelijkertijd worden uitgekeerd.
Voorwaarden voor conversie van pensioen
Denken jullie voor het pensioen na scheiden aan conversie? Dit moeten jullie samen afspreken in het convenant. Je ziet met deze optie definitief af van het originele ouderdomspensioen. Dat heeft gevolgen als je ex-partner eerder overlijdt. Je krijgt het deel van jouw ouderdomspensioen dat naar je ex-partner is gegaan dan niet terug. Daarnaast heb je na conversie geen recht meer op bijzonder nabestaandenpensioen.
Let op: kom je zelf te overlijden? Dan krijgt je ex-partner geen alimentatie meer. Het bijzonder partnerpensioen is komen te vervallen. Daardoor komt de ex-partner in theorie zonder inkomen te staan, los van wat diegene zelf tegen die tijd verdient.
Bijzonder nabestaandenpensioen
De wet regelt dat je nabestaandenpensioen opbouwt tot aan het moment van scheiden, voor de ex-partner. Het gaat om het ‘Bijzonder partnerpensioen’. De wet geldt ook voor samenwoners, als de ex-partner was aangemeld bij het pensioenfonds.
Afstand doen of voor elkaar reserveren
Als jullie niet voor conversie kiezen, kunnen jullie het bijzonder nabestaandenpensioen voor elkaar reserveren.
Het is ook mogelijk om er afstand van te doen. Let op: in moderne pensioenregeling bestaat het opgebouwd nabestaandenpensioen niet meer.
Heb je vragen over het bijzonder nabestaandenpensioen? Of over pensioen en scheiden in het algemeen? Vraag jij je bijvoorbeeld af wanneer je pensioen krijgt van je ex?
“Samen met een adviseur kwamen we tot goede verdeling van het opgebouwde pensioen”
Online keuzehulp
Weet je niet waar je moet beginnen? Beantwoord een aantal korte vragen. Je krijgt direct een indicatie van het traject en de bemiddelaar in jullie regio. Zonder gegevens achter te laten.
Wil je liever je vragen rechtstreeks met iemand bespreken?
Eerste gesprek is kosteloos & vrijblijvend.
