De Wet Verdeling Pensioenrechten bij Scheiding (WVPS)
Ben je in loondienst dan is de kans groot dat je via je werkgever pensioen opbouwt. Dit is een aanvulling op het basispensioen van de overheid, de AOW, die je ontvangt als je de pensioengerechtigde leeftijd bereikt.
Bij een scheiding vallen deze pensioenaanspraken onder de Wet Verdeling Pensioenrechten bij Scheiding (WVPS). Volgens deze wet worden bij een scheiding alle pensioenen die tijdens het huwelijk zijn opgebouwd 50/50 verdeeld.
Waarom deze wet?
De wetgever heeft deze regel ingesteld om de volgende reden: tijdens een huwelijk of geregistreerd partnerschap is er vaak sprake van een rolverdeling waarbij de één meer werk en/of meer inkomsten heeft en de ander een grotere rol in het huishouden en/of de zorg voor de kinderen heeft.
De laatste bouwt dan vaak minder pensioen op. Door het verevenen van het pensioen wordt dat verschil gelijkgetrokken.
Deze wet geldt echter niet voor samenwoners. In die situaties zul je moeten navragen bij de pensioenuitvoerder wat er voor jullie geldt.
Pensioenverevening
In de wet staat dat bij een echtscheiding het opgebouwde pensioen verevend wordt. Beide ex-partners hebben recht op de helft van het ouderdomspensioen dat tussen de sluiting van huwelijk of geregistreerd partnerschap en de scheiding is opgebouwd. Beide ex-partners krijgen hun deel van het pensioen apart uitbetaald door de pensioenuitvoerder.
Anders verdelen dan 50/50?
Je mag echter ook kiezen voor een andere verdeling dan 50/50. Je kunt bijvoorbeeld afspreken dat jullie het ouderdomspensioen dat vóór het huwelijk of geregistreerd partnerschap werd opgebouwd ook onderling verdelen. Bijvoorbeeld het ouderdomspensioen dat jullie opbouwden in de tijd dat jullie nog samenwoonden en niet gehuwd of geregistreerd partner waren.
Misschien heeft de één meer opgebouwd dan de ander. Dan kun je kiezen voor het verdelen van het grootste pensioen. Of jullie kunnen een andere verdeling van het ouderdomspensioen afspreken.
Afkoopgrens
Het bedrag dat na verdeling van een pensioen wordt uitgekeerd aan de ex-partner moet wel boven de zg. “afkoopgrens” uitkomen. Kleinere pensioenen kunnen niet worden verdeeld, al vertegenwoordigen die natuurlijk wel een waarde om het gesprek over aan te gaan.
Wel even doorgeven
Vergeet niet de door jullie gemaakte afspraak over pensioen door te geven aan de pensioenuitvoerder(s). Dat moet je doen binnen twee jaar na inschrijving van de scheiding in de registers van de burgerlijke stand. Als je dat vergeet moet je zelf het juiste bedrag aan je ex-partner overmaken. Het betalen is een wettelijke verplichting: je ex-partner behoudt namelijk zijn of haar aanspraak op het deel van het ouderdomspensioen.
Andere afspraken over het pensioen
Soms is de toepasselijkheid van de ‘Wet verevening pensioenrechten bij scheiding’ in de huwelijkse of partner-schapsvoorwaarden of het echtscheidingsconvenant uitgesloten. Jullie mogen daar in het convenant nog van afwijken, al kan dat fiscale consequenties hebben.
Je mag afwijken van de wet
Maar ook zonder huwelijkse voorwaarden is pensioen verevenen niet verplicht. Je mag dus afwijken van de wet. Bijvoorbeeld wanneer je allebei ongeveer hetzelfde pensioen hebt opgebouwd. Deze afspraak moeten jullie wel vastleggen in het convenant en doorgeven aan je pensioenuitvoerder.
Wil je afwijken van de standaard verevening (50/50) regel? Raadpleeg dan eerst jullie pensioenuitvoerder. Het niet verdelen van het pensioen of het kiezen voor een afwijkende verdeling kan namelijk fiscale consequenties hebben. Het is altijd verstandig om advies in te winnen bij een pensioenadviseur.
Gevolgen bij eerder uitkeren
Bij een groot leeftijdsverschil of wanneer je het door jouw opgebouwde ouderdomspensioen op grond van de Wet bedrag ineens, RVU en verlofsparen al eerder deels uit laat keren, kan dat gevolgen hebben voor ex-partner. Deze krijgt bij vervening van het pensioen dan namelijk ook zijn of haar deel al uitgekeerd. Dat kan voor je ex-partner fiscale en financiële gevolgen hebben . Denk bijvoorbeeld aan toeslagen die veranderen, omdat hij of zij dan meer inkomen heeft.
Conversie
Je kunt in plaats van verevening van pensioen, ook kiezen voor conversie. Voor conversie wordt vaak gekozen als klanten volledig financieel onafhankelijk van elkaar willen zijn na de scheiding. Of bij een groot leeftijdsverschil.
Bij conversie wordt 50% van het ouderdomspensioen opgebouwd tijdens de huwelijkse periode, samen met 50% van de waarde van het opgebouwde nabestaandenpensioen – voorgoed omgezet in een apart, ‘eigen’ ouderdomspensioen voor de meeverzekerde ex-partner. Zo wordt degene voor zijn of haar pensioenuitkeringen onafhankelijk van leven en welzijn van de ex partner; hij of zij krijgt een eigen aanspraak op ouderdomspensioen. Dat wordt dan uitgekeerd op het moment dat hij of zij pensioengerechtigd is.
Voorwaarden voor conversie
Om tot conversie over te gaan is de medewerking van beide partijen en de pensioenuitvoerder noodzakelijk. Afspraken over conversie leg je vast in het convenant.
Je ziet bij conversie definitief af van een deel van je ouderdomspensioen. Als je ex-partner eerder overlijdt, vloeit dit bedrag dan ook niet terug naar je eigen pensioen. En er bestaat na conversie geen recht meer op bijzonder nabestaandenpensioen, deze is immers ook omgezet in een extra aanspraak op ouderdomspensioen.
Wat bij overlijden?
Als jouw ex-partner onvoldoende of geen betaald werk heeft, afhankelijk is van alimentatie én jij overlijdt voordat hij of zij met pensioen gaat, dan komt jouw ex-partner (tot zijn of haar pensioendatum) zonder inkomen te zitten. De alimentatie stopt namelijk als jij komt te overlijden en het bijzonder partnerpensioen is bij conversie in het eigen pensioen van je ex-partner opgenomen.
Bijzonder nabestaandenpensioen
In de wet is geregeld dat het nabestaandenpensioen opgebouwd tot aan de scheiding wordt gereserveerd voor de ex-partner, genaamd “bijzonder partnerpensioen”. Deze wet is ook van toepassing voor samenwoners, als de partner is aangemeld bij het pensioenfonds.
Voor elkaar reserveren, of afstand van doen
Het bijzonder nabestaandenpensioen kun je, bij verevening van het ouderdomspensioen, voor elkaar reserveren. Maar je mag er ook afstand van doen. Daarnaast is er in veel moderne pensioenregelingen geen sprake meer van een opgebouwd nabestaandenpensioen, omdat het pensioen op risicobasis is afgesloten.
Een nabestaandenpensioen op risicobasis lijkt meer op een verzekering. Dan is er geen opgebouwde waarde die je kunt reserveren voor de ex-partner. Het is verstandig om na te gaan hoe het nabestaandenpensioen bij de pensioenuitvoerder is geregeld.
Heb je vragen over dit ontwerp? Of wil je vrijblijvend kennismaken?
“Samen goede afspraken maken over het pensioen”
Online keuzehulp
Weet je niet waar je moet beginnen? Beantwoord een aantal korte vragen. Je krijgt direct een indicatie van het traject en de bemiddelaar in jullie regio. Zonder gegevens achter te laten.
Wil je liever je vragen rechtstreeks met iemand bespreken?
Eerste gesprek is kosteloos & vrijblijvend.
